Un Ramelet de poncha d'alba

E d'un, e de dos, e de tres...

E rau!  Erau?

Òc, Erau, que  Joan Marc Vilanòva gasarà, excepcionalament, aqueste dimècres 26 de març, a partir de 19H00

amb un libre tot nòu, polit coma un sòu, Un ramelet de poncha d'alba,  tot drech sortit de sos pantaisses per un cafè occitan novèl qu'enriquesirà los nòstres!

Nous aurons le plaisir d'accueillir, du bon côté de l'Hérault,  Joan Marc Vilanòva, ce Mercredi 26 mars, à partir de 19H00

avec un nouveau livre, Un bouquet du petit matin, tout droit sorti de ses rêves pour un café occitan qui viendra enrichir les nôtres!

Ges de besonh de se levar a pas d'ora per culhir lo ramelet ni mai de l'anar crompar a cò dau perruquièr de l'autor, a Ceban, basta de venir!

Vejatz-aquí la tota debuta, "Una femna charrava":

La votz èra pastosa, lo còrs a la deriva. Un còrs ni vièlh, ni jove, nimai fòra de temps. Sai que non ! Lo temps l'aviá saurrat de ventrescas sobrencas. De que rendre patet quin gèst que siá, cortet cada bracejadís. A la debuta, aquò foguèt sonque una votz, enaigant l'espandi per dessús mas espatlas, per ressacas, coma una pila que desbonda, que lo tap onchós de regets de vaissèlas e de sabonadas passadas tòrna al sifon d'ont lo volriam desalotjar.

Aviá l'accent de Besièrs, mas ges de dardalh astruc, de brandilhament celestial, del clar e net dels codelets. Grassejanta, la votz fasiá pensar a las landas neblosas de Nòrd, aital coma nos las figuram quand i sèm pas jamai estat. Quant d'amors decebudas, de mainatges malcompreses, de sodòts mal moblats, de matins desvariats, de sers descorajats, quant de pastagas e quant de cigaretas caldriá amolonar per trobar una debuta d'explica, de perdons sobrencs a l'escopinha onchosa que veniá, per brigalhs desmalhats, envasir l'aire e puèi se retirar ?

En voici le tout début, "Une femme parlait"

La voix était pâteuse, le corps à la dérive. Un corps ni vieux, ni jeune, ni hors d'âge. Oh non ! Le temps l'avait lesté d'inutiles lourdeurs. De quoi gauchir le moindre geste, limiter tout mouvement. D'abord, ce ne fut qu'une voix, inondant l'espace par-dessus mes épaules, par ressauts, comme un évier qui débonde et dont le bouchon visqueux de rejets de vaisselles et d'anciennes savonnades revient au siphon d'où l'on voudrait le déloger. 

Elle avait l'accent biterrois, mais rien du rayonnement solaire, de la vibration azurée, de la netteté des galets. Sa voix grasseyante évoquait les landes brouillardeuses du Nord, ainsi qu'on se les représente quand on n'y est jamais allé. Combien d'amours déçues, de marmots incompris, de bouges mal meublés, de matins hagards, de soirs abandonnés, combien de pastagas et combien de cloppes faudrait-il ajouter pour apporter un début d'explication, une excuse superflue à ce dégorgement aqueux, qui venait par bribes détricotées envahir l'air, et puis se retirer ?

http://faugeres-losautarocs.pagesperso-orange.fr/

Joan Marc Vilanòva, Un ramelet de poncha d'alba, Un bouquet du petit matin, Traduction française de l'auteur, Association Lo Sauta ròcs, FAUGÈRES, 2014

151 p. 15 x 21 cm. PVP 15 €

 a la Calandreta de Ginhac, 19H, camin de Carabòtas
à la Calandreta de Gignac, 19H, chemin de Carabottes

Per trapar l'escòla / Pour trouver l'école :

L'escòla es en defòra de Ginhac, còsta lo licèu agricòla, direccion Canet, Belarga. Quand sètz a la giradoira de Sant-Bausèli de la Selva, davalatz cap al flume Erau, i a lo licèu, puòi l'escòla, a man drecha, a 200m, a quicòm pròche, de la crosada.

L'école est en dehors de Gignac, à côté du lycée agricole, sur la route de Canet, Bélarga. Au rond point de Saint Bauzille de la Sylve, descendre vers l'Hérault, chemin de Carabottes, en direction du lycée agricole. L'école est à côté, à 200m environ du carrefour.

Per parlar occitan, se rescontrar, faire riqueta e s'assabentar los cafès occitans
Café occitan? pour parler, se rencontrer, partager un repas, s'instruire...
Mòde d'emplèc / Mode d'emploi

Per quals? Pour qui?

Tot lo mond, sòcis o pas de l'associacion, locutors o pas de la lenga d'òc, dau nenon pas tròp plorinejaire, al papeta rance pas tròp repapiare, e mai eles! Basta d'aver enveja d'ausir e de parlar l'occitan, (per aqueles qu'o pòdon), lenga en libertat, occitan de carrièira o patés de facultat. 

Pour tous, membres ou non de l'association, locuteurs ou pas de la langue d'oc, du bébé pas trop pleurnichard à l'arrière grand-père pas trop radoteur, et même eux! Il suffit d'avoir envie d'entendre et de parler occitan (pour ceux qui le peuvent), langue en liberté, occitan de rue ou patois de faculté. 

Coma? Comment?

Segon la formula consacrada "Venètz e portatz" Qual de beure, qual de manjar, de sucrat o de salat, de pebrat per racontar... Metem tot amassa e partejam.

Selon la formule consacrée "Venez et portez". Qui à boire, qui à manger, du sucré ou du salé... L'on met tout ensemble et l'on partage.

A l'entorn de? Autour de?

 Lo tèma es aquí per faire montar l'alhòli e nos assabentar, en segonda partida de serada, un convidat de tria presenta son trabalh, e una discutida s'enseguís. Per s'acabar plan sovent en galejadas e cançons.

Le thème est là pour faire prendre la mayonnaise et nous instruire, en seconde partie de soirée, un invité présente son travail et une discussion s'ensuit. Pour  finir en galéjades et chansons.

Mercés de faire virar que tant que vira fa de torns, merci de faire suivre et de le dire autour de vous

Eleccions

Lo 22 de març, Juvinhac Occitan vos prèga de

votar e de faire votar per la lista d'Òc e d'Òlt, 

 lo parelh Patric Delmàs e Gerard Roussilhe,

 

Le 22 mars, Juvinhac Occitan vous propose de

voter et de faire voter pour la liste d'Òc e d'Òlt, 

 le duo Patric Delmàs e Gerard Roussilhe

Portatz la lista entièira, una còla plena de vam, d'alanç e entenduda!

amb lo sosten actiu de Pau Barsagòl  que presentarà 4 poètas dau Puòget, en debuta de miting

avec l'active participation de Paul Barsagol qui présentera 4 poètes du Pouget, au début du meeting

Maurici Cadilhac, Rogièr Caruso, Josèp Tellièr e Renat Caylus dich lo Comisset

Dissabte 22 de març, Samedi 22 Mars, 18H00

Salle  Jean Louis Hérrault, Chemin de la plaine à Juvignac

Les conteurs Patric Delmas et Gérard Roussilhe

                Tout le charme de la langue d’Oc restituée dans toute sa splendeur

Après la representacion, acabarem la serada per un repais partejat,  tirat de la saqueta, amb aquelas e aqueles que nos faràn lo plaser de demorar. Cau demorar, cau demorar...

Après la représentation, nous finirons la soirée ensemble par un repas partagé, tiré de la saquette, aves celles et ceux qui nous ferons le plaisir de rester.

Dintrada a gràtis, Entrée libre.

Una cordelada de contes, a l'encòp risolièrs e dolents.

Complices dans la vie et sur la scène, les conteurs Patrick Delmas et Gérard Roussilhe, qui forment le duo D'Oc & D'Olt, ont débuté leur collaboration en septembre 1994. A l'occasion du centenaire de la naissance du félibre majoral Jules Cubaynes (1894-1975), ils interprétaient « Lo Curat de Cucunhan ». Ce coup d'essai a été un coup de maître car aujourd'hui encore, ce sketch figure à leur riche répertoire. Si le rire constitue un des ingrédients de leur spectacle, l'émotion trouve également une place de choix qu'il convient de mettre en exergue. Ce savant dosage est une des clefs de leur réussite. Avec D'Oc & D'Olt, le charme de la langue d'oc maîtrisée et restituée dans toute sa splendeur vous introduit dans la saveur et l'essence des choses élémentaires.

Vist, los candidats.

Mercés de faire virar, que tant que vira fa de torns!

Ecumenisme

   Un capelan vièlh coma un camin que nascut dins lo temps que Matièu Salem èra jovenòme, de la memòria trantalhejanta e doncas un pauc cort de sovenença, a presa la costuma, quand es a confessa e que li dison un pecat bèl, de faire amb un bocin de greda una rega blanca sus sa sotana negra e lusenta. A la fin de la confession, li basta de comptar las regas per donar una peniténcia proporcionada a las fautas avodadas.

   Aquel jorn d'aquí, es lo Joanòt, lo sauta-barralha, lo femnassièr dau vilatge que dintra dins la "boèta".

- Mon paire, m'acuse d'aver fach lo pecat negre...

- Ai, mon enfant. E zo, una rega blanca sus la marga de la sotana.

- E l'ai fach mai d'un còp...

- Ai, ai, ai... E zo, zo, zo.

- E i ai pres de plaser, fòrça plaser

Zo, zo.

- E...

- E qué? Es pas finit?

- E ben, sabe pas coma vos o dire...

- Anatz, mon enfant, anatz, ajatz pas paur.

- E ben, èra amb una uganauda.

- Ò nom de...! ZO! ZO! ZO! Tres regas plan marcadas.

- E,...

- E ben?

- Èra amb la femna dau pastor.

- A? E tot en escafant d'un revèrs de man totas las marcas, anatz en patz mon enfant, tornatz-i, aquò compta pas!

Fada de Serrana

 Per aqueles qu'an mancat la debuta:

  episòdi 1

episòdi 2

episòdi 3

 Segonda pròva.

   Vos ai dich qu’aquò se faguèt de nuòch. S’èra estat fach de jorn, Serrana seriá pas alinhada coma o es sus lo camin de Sant-Jaume.

   Tresena pròva.

   Se son trompats tornar los scientifics quora an marcat sus las cartas cirque de Navacelle o cirque de l’Infernet. Aqueles traucasses son pas un circ, mas tot simplament, las peirariás onte las fadas prenián sos cargaments de nuòch.

   Quatrena pròva.

   Ieu que vos parle, las ai vistas, aquelas fadas, emai vistas dos còps.

   Lo primièr còp, aquò èra après un aperitiu e un bon repais, quora las parpèlas se fan grèvas.

Per començar, vos dirai qualas son pas. Son pas coma aquelas fadas blanquinèlas, malautejantas que se veson dins los libres. Urosament per elas, qu’un còp de tarrau las auriá levadas de l’esquina dau Sant-Baudili e apegadas sus la de Sant-Lop o de Sant-Clar.

Aquelas fadas son coma de femnas, mai que grandas, vestidas dau cap fins al pè, d’una tunica blanca, pas blanca coma nèu non, mas blanca coma de lach, coma de lana de feda e que tenon una fòrça terribla que las quita tanlèu lo jorn vengut, çò que fa que de nuòch, pòrtan sul cap, e sens se'n avisar, de ròcs coma pèiras plantadas. En mai d’aquò son emmanteladas d’un cant melodiós. E quora nais lo jorn d’un cop s’esvaporan .

   Lo segond còp agère l’astre de las veire per lo solstici d’ivèrn. Èra atanben tornar après un repais plan asagat e, aqueste còp, seguit d’un aigardent de verbena, los uòlhs plan tancats.

Per lo solstici d’ivèrn, quora las nuòches s’esperlongan,se recampan al treslús, costat dau Colet, e sortiguent de detràs boisses e rocasses, se meton a far la farandòla. Sabe pas se vos podètz solament imaginar la beutat d’un espectacle coma aquel jos las estèlas dau firmament mentre que las gotetas d’aiganha beluguejan sus l’èrba.

En mai d’aquò n’i a tres, saique per se far remarcar, que quitèron la farandòla. E tot viravòutant, dins lo mèmes costum que las tres Gràcias sus l’uòu dau Clapàs, se sarrèron d’una pèira plantada jusca a la tocar e mai benlèu s’i fretar.

   Alara, se sètz pas encara sadols, vos pòde ara contar l’istòria d’una autra, d’aquelas fadas, que dau solstici d’ivèrn nos menarà al solstici d’estiu.

   Aquò se passava una nuòch, una nuòch d’estiu, una nuòch de tresluc, una nuoch sens l’ombra d’un nívol, ni mai un poce de vent. Vos cal saupre que caduna d’aquelas cinq conditions meteorologicas son importantas e d'o pas desoblidar vautres que voldretz ensajar, ne siái segur, de ne veire quauqu’una.

   Aquela fada, « redonda, mofleta » dins un vestit, que vos daisse graduar lo nivel de transparéncia, tot blanc de cap fins al pè, pas d’un blanc de nèu mas d’un blanc color de lach o de lana de feda, complissiá son prètzfach per bastir la muralha de Serrana. Davalant directament de Navacèla ont avián fach, elas, e non pas l’erosion, aquel traucàs qu’i fasia peirariá, carrejava donc sus son cap un rocàs de mai de 4 mètres d’auçada. Agèt d’un còp l’idèia estranha de seguir non pas son camin, qu’es de lisar sus los boisses, mas lo camin dels òmes.

   Ges de suspresa aquí. Coma totes los camins van a Roma, quora sètz sus Serrana e seguissètz lo camin dels òmes aquò vos buta immancablament cap a un mas, o a una carbonièra, o a un lac. Aquela chòta arribèt antal a un laquet. De qué cresètz que faguèt ? Res d’extraordinari. Après aver pausat delicadament son fais sul costat, que per ela èra tan leugièr coma la pluma d’un chòt, faguèt coma fan justament las femnas quora s’embarran dins lo banhador. Sadmirèt. S’admirèt dins lo laquet vengut miralh. (Aquí, per los que seguisson pas, m’autorize a lor far remarcar que, se i aviá agut pas qu’una nívol o qu’un ventolet, lo miralh seriá estat sens lum o brisat. Per los puristas, ne profièche per lor far remarcar la logica de l’autor qu’a pres per la comparança un aucèl de nuòch)

De s’admirar aquò pren de temps, nautres los òmes, aquò o sabèm, fòrça temps, sens comptar que nòstra fada aviá fach seguir un bocinet de carbon de bòi amassat lèu lèu, dins una carbonièra, per s’ennegresir las cilhas, e, sus l’ubac de Navacèla, de fuòlhas d’amalenquièr que son revèrs es coma de goma, plan util per escafar un cop de carbon malbiaissut.

   Siaguèt un singlar que fasiá son jaç que la sortiguèt d’aquela admiracion e s’avisèt qu’aviá perdut de temps, fòrça temps qu’èrem en estiu e que las nuòches son cortetas. Alara, carguèt son fais, prenguèt aqueste cop son camin de fada, lisant lèu-lèu sul boissses que ne tremolavan.

   N’èra tota desalenada coma lo traissián sas possas, se quilhant de mai en mai, jos sa tunica d’un blanc color de lach, color de lana de feda, que de sas tressusors s’apegava a son esquina e mai un pauc pus bas. Per èstre onèste, pòde pas dire ieu qu’aquò me fasiá pena de la veire aital.

   Pensèt un moment, òc un pichot moment solament, aver corregit son inchalhença, qu’i demorava pas qu’un centenat de passes per anar ajustar son fais sus los rocasses blancs a la plombada de Pegairòlas, mas al moment de copar lo carrairon que jonh lo Sant-Baudili al Ròc Blanc, vegèt a l’orizont, entre Sant-Lop e Ortús, una lutz roginèla. Aquela lutz, sos uòlhs se ne podián pas desliurar, que s’espandissiá lèu-lèu. Ne manquèt ela, tot còp, de trabucar.

   N’èra a se plànher de s’èstre tan remirada e que o tornariá pas faire. Sabèm nautres, los òmes, çò que val aquela mena de résolucion !

   Es aital que la susprenguèt lo cacaracà dau gal dau mas Vièlh e dins la segonda d’après, èra lo cacaracà dau gal dau mas de l'Aret qu’i respondiá, puòi, al Nòrd, lo dau Colet e al Miègjorn, lo de las Lavanhas e fin finala al ponent lo de Ferrusac e, encara al Miègjorn, los de Faissas e de Torau. Serrana entièira claronejava d’un cacaracà gigant, entre que, un per un, los lunets dau firmament s’amoçavan. E d’un còp, pas pus de fada, desapareguda, esvaporada la fada. Coma ? O sabèm totjorn pas. E, lo rocàs que carrejava sul cap espandit aquí en plen mitan dau camin.

   Cal creire, qu'aqueles cacaracàs, me sortiguèron de racacòr d’aquela aparicion memorabla.

Se me demandatz de vos dire quicòm mai sus ela, es qu'avètz pas seguit o res comprés, e, seriái obligat, ieu, de vos tornar dire qu’aquò se passèt una nuòch, una nuòch d’estiu, una nuòch de tresluc, sens l’ombra d’una nívol, ni mai un poce de vent. E qu’aquela fada, d’un vestit blanc, blanc coma lach o coma lana de feda…..

   Poriái dire aquí, « e cric, e crac, mon conte es acabat ». Pas completament pasmens.

    Aviái contat aquela istòria a un enfant que conoisse plan, e, quora son professor li ensenhèt cossí Serrana e los autres serres s’èran faiçonats, agèt, aquel brave enfant, un risolet al canton de las bocas en soscant a aquela femna, sabètz, aquela femna vestida de blanc, de blanc dau cap fins al pè, non pas de blanc color de nèu mas de blanc color de lach o de lana de feda e enauçèt son pichot det per li dire: « Monsur lo professor, vos vòle ben creire, mas alara cal me dire perqué, perqué amont, sus Serrana, dins un triangle comprés entre lo Mas Vièlh, lo Mas de l'Aret e lo dau Colet, i a un endrech, mon paire me lo mostrèt, portat aital sus las cartas, la pèira dau gal? E lo professor, tot sabentàs qu’èra, demorèt mut, mut coma un ròc.

   E aqueste còp, e cric, e crac, mon conte es acabat.

Fin.

L'Emmascat de la Fada Serranèla

La caça al tamaró

- Sabètz çò qu'es ? Ausissètz plan, vos vau contar aquela istòria vertadièira...

Fa un quarantenat d'ans, dins mon pichòt vilatge de Sant-Feliu de Lodès, prèp Clarmont d'Erau, « los d'aicí », los terradors avián una caça particulara per se trufar e colhonar aqueles estrangièrs de defòra « que venián al país per las vacanças, parlavan ponchut e se disán los pus sabentasses.

La caça al tamaró se debanava dins un bosquet d'euses, blacas, bauca, romanís e frigola, aquí tanben se trapava una pichòta bauma.

Per una cauda nuòch d'estiu, pro negra, la còla dels « tamarosses » convidava l'estrangièr e li disiá :

- Conoissèm lo tamaró, que de còps l'avèm caçat, mas sèm pas pro esperdigalhats per l'agantar... Mas tus, l'escarabilhat, i vas arribar. Te cal demorar aquí benlèu jusca a l'auba, tot còp, se podes pas agafar la bèstia, amassaràs de tròces que traparàs pel sòl. Subretot aguèsses pas paur, la bèstia es pas missanta, es un moment espectaclós.

Nòstre caçaire, assetat contra la camba d'un garric teniá una granda saca dobèrta, e aviá los uòlhs amagats detràs un pelhòt.

Espaurugat, l'estrangièr trefolissiá, « espèra qu'esperaràs », ausís una bramada. Sortís de la bauma una bestiassa, mièg tarasca, mièg dracàs, vestida de petaces mirgalhats, sauta sus sas patassas peludas, son cap vira, d'un costat, de l'autre, sa maissa se dubrís, lanceja de fuòc, sos uòlhs de belugas. La bèstia serpateja e canta en patoés : « Zinga, zanga, aquò's ieu lo tamaró, vèni dançar amb ieu lo branle, anuòch es fèsta dins lo bosquet ». Lo tamaró li ròda a l'entorn : « Tarabin, taraban, fortatin, patatan ». Amb sa longa coeta li fica de butals e rondineja coma un tamaró. D'un còp, lo tarasbastèri s'arrèsta, lo tamaró s'espatarra pel sòl, coma mòrt.

Nòstre òme se quilha, escampa la saca sus la bèstia, i es pas mai... Tot es silenci dins lo bòsc.

L'òme cansat s'endormís e quand la prima alba lo desrevelha sap pas pus ont es... Mas aquí, pel sòl, i a un molon de pelhas, de brancas, de terralhas, esclòps, plumas, tròces dau vestit de la bèstia. Ensaca tot aquò, davala al vilatge, mièg endormit, badalha en repotegant contra los païsans.

Aquí sus la placeta tota la còla dels Tamarosses l'espèra en s'escacalassant.

- T'avèm plan colhonat, pichòt. Cada an fasèm aquò per ensenhar al sòtbogres coma tus, qu'aquí los pacans son pas tan nècis que o cresètz, vautres, los monsurs de la vila. T'aconselham, a tu e als autres, d'aprene çaquelà la nòstra lenga. Podretz legir totes aqueles contes risolièrs, aquelas poesias e cants que son nòstras tradicions popularas, e aquí traparetz e entendretz melhor nòstra tan rica identitat occitana.

Cric, e crac, enfin es acabat.

Odila SALÈNO CALAS

2014

Que 2014 vos siague una botiòla mirgalhada portada per l'alèn de l'autbòi, qu'aicí biscam pas !

E non pas quauque lofa especulativa, farfantèla pudenta, tanlèu conflada, tanlèu espetada...

Que siaguetz pas reis dau petròli, vassals de l'uniformizacion, reis ratatets de la comprenèla descloscada mas poètas, trobaires, dins vòstra lenga, que dins sa lenga lo pus umil es lo rei.

Que vòstre paradís siague mai verd que fiscau e que vos i adugan, cotria amb nautres, los camins dau cèl e de Serrana

E que vòstre capèu siague puslèu de pèl de vedèl que retrèta capèu, de pèrdre tot en faguent l'amor, per lo melhor tornar trobar...

Restincle e pivèrn dins la Bíblia

Aqueles dos aubrilhons, restincle e pivèrn (sonat tanben pudís) son citats dins lo Testament vièlh, amb l’episòdi dau Libre de Danièl 13.

S’i conta que dos vièlhs susprenguèron una joventa sonada Suzana, que, se cresent soleta, se desnudèt per se banhar dins un pesquièr. Los vièlhs la volián forçar a colcar amb eles, sique non contarián de pertot que Suzana èra nusa amb un jovent. E Suzana refusèt…Mas lo Senhor suscitèt l’esperit de Danièl que, per confondre los vièlhs, lor demandèt jos quante aubre se passèt çò que vegèron. L’un respondèt « un restincle », e l’autre « un pudís ». E cadun saupèt qu’avián mentit…Es aquel raconte que descriu aqueste poèma.

Suzana e los vièlhs

Los vièlhs, se rinçant l’uòlh dedins l’òrt, al pesquièr,

Ont castament Suzana aital se desdoblava,

Los pials al fons de l’onda e l’artelh sus la grava,

Per la veire dos còps recuolavan arrièr.

Son còrs d’aiga un pauc mai que l’autre fernissiá

Dont mai pauc a cha pauc davalava, suspresa,

Per aquel talh glaçat contra sa carn tebesa

Que, peçuc a peçuc, lèu lèu l’engolissiá,

A l’asuèlh dels vistons cramants se desdoblavan

De l’autra man del sosc, los vièlhs en de jovents,

E dins l’aiga o dins l’èr sos còrses s’apariavan

Ambé lo de Suzana. E l’aubre, jos lo vent

Qu’amodava en las carns aquel tremoladís,

Per un èra un restincle e per l’autre un pudís.

(Joan Larzac)

LARZAC Joan, "Suzana e los vièlhs", Ai tres òmes a taula a miègjorn / J'ai trois hommes à table à midi, Letras d'Òc, 2007.

SECRETS ROQUETIANS

Dins lo numèro 7 das quasèrns de Max Roqueta, Josiana Ubaud nos rementa un passatge de Tota la sabla de la mar. Aqueste escapolon mòstra que Max èra tanben un conoisseire pro fin de la botanica de son ròdol.

S’agís aicí de las fruchas de pivèrn (pistachier térébinthe), que, un còp arrancadas per los aucèls, laissan a lor plaça una gota qu’escandilha dins la lutz, coma una pèrla. Vaquí coma o descriu Max Roqueta, dins son estil inimitable :

« Entre prima e ivèrn se fasiá sa fèsta ambé sa frucha qu’espelissiá verda, per venir roja puòi e puòi, a l’auton, per l’auceliha que se’n fasiá revòbi, blava, d’un blau metallic, que los sonava de luònh. E quand l’aucèl aviá pres la grana color de nuòch finida, perlejava en sa plaça un degot de perosina que reteniá, per se’n faire glòria, los rebats de la lutz. Alara, en la rauba enveirenta de son oulor, la pivèrna, magra e paura, veniá coma reina. E, filha gloriosa de sa beutat, fasiá jogar dins la solelhada tot lo tresòr de sas pèrlas d’argent ».

Avètz aquí dejós una fòto que mòstra, a esquèrra e au mitan, aquelas famosas « pèrlas » de pivèrn :

E Josiana fa remarcar que i pas que Max Roqueta per relevar « un detalh infime, que transforma en pimpalhadura reiala ».

Se volètz faire aquela experiéncia, es simple. Cau senhalar que fonciona sonque ambé lo pivèrn, e pas gaire ambé lo restincle (pistachier lentisque), que lo sembla un pauc.

Vaquí per los destriar :

Pivèrn (una fuòlha terminala)      Restincle (fuòlhas mai estrechas e ges de fuòlha terminala)

Pichòta informacion per acabar : Josiana precisa que « pivèrn » designa lo bartàs, mentre que « pivèrna » designa sa frucha. Semblariá que Max Roqueta aguèsse un pauc confondut los dos, çò que perdonam completament…

Fada de Serrana

Per aqueles qu'an mancat la debuta:

episòdi 1

episòdi 2

E aquela paraula ven de luònh. Los primièrs a la far seguir son los caçaires. Pas los caçaires amb sos quatre-quatres e sos vestits fluos, non, los caçaires fraires de Cromanhon.

Pensavan pas qu’a caçar, mas un jorn se metèron a la politica, òc-ben, a la politica. En se levant un matin, mentre que jusca aquí lo país èra tot planièr coma una mar, s’avisèron que i aviá una molonada de ròcs coma una montanha de ròcs blancs.

En cò dels caçaires, saique d’entrepreneires qu’èron per lo desvolopament, n’i agèt per dire que caliá d’un cop d’espatla faire cabuçar tot aquo dins lo riu Buòja. Disián: uòi quora tugam un mamot alai dau costat dau Colet avèm pas que de lo rebalar jusca aiçí. Se quitam faire una montanha, lo mamot se lo caldrà carrejar sus l’esquina e nos i espetarem.

D'autres disián : terré que nani i cal pas tocar. S’aquò es estat fach de nuòch son pas que las fadas qu’an pogut o faire. N’avèm ja pron de nos far acivadar per las femnas sens anar cercar mai d’embolhs. Se faguèron dire de tot pels autres: « paurucs que sètz, fenhantasses, ecologistas que volètz pas ren tocar ! »

Alara los primièrs ensagèron un autre metòdi e per i far vergonha, diguèron: « aquel trabalh seriam pas capables de lo faire nautres, quand son pas jamai qu’una mena de femnas qu'o an fach? Es pas nautres que tot cop semenam dau costat de Las Lavanhas o dau Colet de pèiras plantadas ?

E los autres de dire : « es ben nautres, aquò es verai, mas quora o fasèm, es pas un trabalh, es tot simplament per se passar lo temps quand es barrada la caça dels mamots. »

E se cridavan dessús a ne pèrdre la votz e puòi, un còp muts, se metián totes en rengueta per se far de moninadas qu’èra plan aisit, d’aquel temps, de se far de moninadas. Enfin totes, levat un. Un original saique, un non alinhat coma dison uòi, e o èra a de bon.

Aquel, morrut de morrut èra pas mens qu'un pacifista. Lor disia: vergonha a vautres de vos cridar dessús davant vòstres enfants, de jorn tant coma de nuòch, que los psicològs son pas encara nascuts. Morrut èra e confle encara mai, qu’aviá de causas de dire e qu’aviá pas per o dire, ni los mots, ni mai la matèria. Ensajava pasmens e disiá: «ara n’ i a pron, se me volètz pas escotar a… » e i tornava: « ara n’i a pron, se me volètz pas escotar a… » Çò que voliá dire, ara, o sabètz vautres, èra: «  ara n'i a pron, se me volètz pas escotar anatz cagar a la vinha dau ròc e portatz me la clau ! » Solament, d’aquel temps, ges de vinha, ges de ròc e plan segur, ges de clau.

E las fadas, dins aquel temps, fasián son prètzfach nocturne de fadas, que pas digús las ne destorbavan. E de puòges en puòges, dau Ròc Blanc al ròc de Pèira Martina, dau ròc de Pèira Martina al puòg de l'aret, dau puòg de l'aret al ròc dels Agrunelasses, dau ròc dels Agrunelasses al puòg de Ròcabruna, dau ròc de Ròcabruna al puòg Farrio e dau puòg Farrio al puòg Sant Baudèli, la montanha de Serrana siaguèt acabada.

Èrem passats aital a un autra epòca. Lo temps d’après los caçaires, lo temps dels cultivators e dels pastres.

Abans que de s’escampilhar, los darrièrs caçaires se desencusèron alprèp dels pastres en ié diguent : «  vos nos cal perdonar qu’avèm, en nos carcanhejan, quitat las fadas bastir aquela montanha que vos bailarà de trabalh. »

E d’efièches son trabalh primièr, als pastres, siaguèt de dobrir de carrairons e de dralhas per far l’estiva dau Colet. Lo vèspre, al canton dau fuòc, romegavan après los caçaires e las fadas, e sas femnas, las pastretas, volián pas creire qu’èran una mena de femnas qu’avián bastida Serrana.

O volián pas creire mas se podián pas empachar d'o dire, de l’una a l’autra. Los pastres a las pastretas ; las pastretas als pastorels, los pastorels als pastorelets, e es coma aquò qu’aquela cresença arribèt, al sègle passat, jusca a un pastre dau Mejanèl. Aquel pastre dau Mejanèl convertiguèt Joan Frederic Brun e Joan Frederic, el, m’enfadèt dins « lo temps clar de las Encantadas, de las que dançavan dins la lutz ».

Alara se d’escriches n’i a pas, i a pasmens una traçabilitat que compta.

L'Emmascat de la Fada Serranèla

De seguir...

A Jòc !!!

Campionats en sala d’Erau : tresena jornada

Erau 1 femenin : pas mai que doas cὸlas invencidas…

Lo Tambornet club de Jacό e l’AS Possan son tre ara las doas solas equipas invencidas. Las Jacomardas rementèron lor estatut de promogudas a de Paulhanesas qu’avián pasmens desamarrada la sason au nivèl melhor, ambé doas victὸrias. Las roge e negre dau tambornet club de Paulhan capitèron de ganhar sonque quatre jὸcs fàcia a las equipièiras de Julie Denzean. Victὸria doncas de Jacó fàcia a Paulhan, 13 jὸcs a quatre. Tanben, l’equipa pasmens arrotinada de Lunèu faguèt mèuca contra las jogairas de Possan, menadas per Marion Cazzani. Lunèu se clinèt doncas davant Possan, sus l’escὸr de 13 jὸcs a 3.

Erau 1 mascle :aquí i a tres formacions en dificultat.

Florensac II, Possan e Jacό II son ja en dificultat granda ambé tres desfachas en tres partidas. L’escart s’es ja cavat amb las equipas dau mitan dau tablèu. Lo demai de la sason s’anόncia ja per aquelas tres equipas coma una longa lucha per escapar a las darrièiras plaças, que son sinonimas de relegacion. L'equipa I de Florensac pren ja lo larg amb tres victὸrias, sustot quand concediguèron sonque nὸu jὸcs lo temps d’aqueles tres rescὸntres. Lo tambornet club de Jacό demὸra au contacte amb lo mème nombre de victὸrias mas amb 22 jὸcs concedits. Aquela diferéncia de jὸcs concedits los plaça luὸnh dau menaire Florensac.

Erau 2 mascle : la corsa a l’accession es largada.

Es un percors vertadièr dau combatent dins lo qual s’engatjèron las equipas qu’evoluïsson en campionat Erau 2 mascle. Aqueste campionat compren tres grops e solas las equipas classadas primièiras de son grop auràn l’oportunitat d’evoluïr en campionat d’Erau 1 la sason que ven. Caudrà encara que passen per una fasa finala triangulària, qu’a son eissida solas doas equipas accediràn au campionat Erau 1. Per lo moment una equipa dau Tambornet club de Cornon, de Paulhan e de l’AS Florensac son respectivament primièiras das grops A, B e C.

Resultas d’aquela tresena jornada :

Erau 1 femenin

JACÓ 13-4 PAULHAN

AS POSSAN II 13-5 NÒSTRA DAMA DE LONDRES

AS FLORENSAC 13-9 AS BESSAN

AS POSSAN I 13-3 LUNÈU

Erau 1 mascle

JACÓ I 13-4 AS POSSAN

TEIRAN 7-13 CORNON

LUNÈU 13-3 JACÓ II

FLORENSAC I 13-3 FLORENSAC II

 FLORENSAC

 JACÓ

POSSAN Murièl arion

Pour nous contacter : Christophe GARNIER Président Comité Sport Tambourin Hérault

06 37 33 15 84

CST34 - Maison Départementale des Sports – Esplanade de l'Egalité – ZAC Pierres Vives BP 7250 34086 Montpellier Cedex 4

www.sport-tambourin-cd34.com - cd34tambourin@gmail.com

Talhièr descabestrat e santificat (per un còp) d'occitan

Dimècres que ven 30 d'octòbre, talhièr descabestrat d'occitan  amb Joan LARZAC 

Una aura divenca davalarà sus las caras estabosidas de patz, qu'escandilharàn de lutz venguda d'un autre monde; que Joan Larzac en persona, cenchat de santetat,  vendrà presentar la Biblia en occitan.

(Per que siague pas despaïsat, lo capelan serà recebut dins la glèisa vièlha d'Argelièrs.)

E mai aqueles qu'an pas acabat de legir lo libre d'a fons pòdon venir!

Joan Larzac, nos vendrà presentar sa revirada de la Bíblia en occitan.

 a Argelièrs, 19H, dins la glèisa vièlha còsta la comuna...

Per trapar la sala:

Per trapar la glèisa vièlha : es aquela qu'a lo cloquièr roman, a l'occitana. S'apargar a l'amorièr grand o endacòm mai, dintrar dins lo vilatge vièlh, seguir la carrièròta de l'ase dau paure Sidòbre, daissar de costat la Casa di Dante pas luònh dau Sant de paret,  i tombatz dessús, còsta la comuna.

Per parlar occitan, se rescontrar, faire riqueta e s'assabentar los cafès occitans

Mòde d'emplèc:

Per quals? 

Tot lo mond, sòcis o pas de l'associacion, locutors o pas de la lenga d'òc, dau nenon pas tròp plorinejaire, al papeta rance pas tròp repapiare, e mai eles! Basta d'aver enveja d'ausir e de parlar l'occitan, (per aqueles qu'o pòdon), lenga en libertat, occitan de carrièira o patés de facultat. 

Coma? 

Segon la formula consacrada "Venètz e portatz" Qual de beure, qual de manjar, de sucrat o de salat, de pebrat per racontar... Metem tot amassa e partejam.

A l'entorn de? 

 Lo tèma es aquí per faire montar l'alhòli e nos assabentar, en segonda partida de serada, un convidat de tria presenta son trabalh, e una discutida s'enseguís. Per s'acabar en galejadas e cançons.

Tròp de talhas ??

Una grella de papièrs tèunes, raiats de negre en long e mai en travèrs, e plens de chiframents que degús compren pas, tomba despuòi quauques jorns sus los contribuables.

La pòsta los carreja per un centime mas aquò prova pas que siagan leugierets. Ne'n sabe força qu'amarián mai reçaupre un teule sus la clòsca de sa bèla-maire qu'un d'aqueles papafards sus son portamoneda. Es que van faire de bèrcas espectaclosas a las pòchas e als còfrefòrts.

Çò que i a de novèl, dins aquela arrosada, es que i a fòrça mai d'arrosats que l'an passat e l'an de delai. Fòrça franceses qu'avián pas jamai fach gasar de papierets crassoses imprimits en blu, jot lo portanèls dels perceptors, son pregats aqueste an, de prene sa part de la ribòta. Lo Govèrn ie fa saupre que regrèta fòrça de los aver ignorats, ie fa mila desencusas.

[…]

- E puòi Monsur, e puòi Madama, (car las femnas tastan dau regiscle), avèm remarcat qu'èretz ciutadan d'aquel grand país qu'es menat per una dotzena de ministres e sèt o uòch cent destimborlats !

L'Escoutaire, « Crounica de la Campana », Campana de Magalouna N°362, 1926

A jὸc ! Cronica dau tambornet

Primièira jornada de campionat d’Erau de tambornet en sala :

una sola suspresa

Aquela primièira jornada se debanèt dimenge 13 d’octὸbre au gimnasi Loís Rigal a Mesa.

La ierarquia i foguèt respectada largament. Los campions de la sason passada marquèron sos territὸris amb de victὸrias pro netas. Dau costat das sénhers, Florensac daissèt escapar sonque un jὸc fàcia au promogut jacomard (13-1), mentre que, dau costat de las dὸnas, las Possanesas an pas res concedit fàcia a las Bessanesas, que se clinèron sus l’escὸr aspre de 13-0.

Los pesca-luna de Lunèu non solament emportèron sa partida, 13-4, contra Florensac, mas emportèron tanben lo concors d’elegància amb sas tengudas totas en matisses de gris, fὸrça remarcadas, e que faguèron lèga-lèga a mai d’un pendent aquela jornada de competicion.

La suspresa vertadièira venguèt de las femeninas de Paulhan. Promogudas en campionat d’Erau 1 aquela sason, fasián un pauc ofici de pichὸt nanet. Pasmens faguèron cridar seba a la cὸla de Possan II qu’aviá acabada la sason 2012-13 a una plaça requista.

Ongan las tres primièiras plaças das campionats femenin e mascle son qualificativas per lo campionat de França.

Las resultas d’aquela primièira jornada :

Erau 1 mascle

Teiran 13-6 Possan

Lunèu 13-4 Florensac II

Jacό I 13–10 Cornon

Florensac I 1 13-1 Jacό II

Erau 1 femenin

Jacό 13-4 Nὸstra Dama de Londres

Florensac 13-8 Lunèu

Possan II 6-13 Paulhan

Possan I 13-0 Bessan

Octòbre Roquetian

Vaquí las datas de reténer e de mancar pas, voici les dates à retenir et à ne pas manquer

Per dançar... lo 12 d'octòbre a Puògabon...

on continue avec les ateliers-bals...si le coeur vous en dit d'aller vers lo rèire pais clapassièr:

*SAMEDI 12 OCTOBRE

A la salle de culturelle de Puéchabon (entre Aniane et Viols le Fort), atelier d'accordéon diatonique avec Marie à 15H: les accords, accompagnement de chansons (10€ par personne).

*Atelier de danse à 18H30: Farandole des Martys, Tindelon, Quadrille d'Anglès, Sardane courte.

Vers 20H repas tiré du sac. 

Balèti avec Biscam pas (duo) à 21H.

Atelier + bal: 8€ (6€ pour les adhérents du cercle occitan Max Roqueta).

Bal seul: 6€ (4€ pour les adhérents du cercle occitan Max Roqueta).

Et aussi:

*Dernier vendredi d'octobre: bal "les pieds dans l'eau", secteur de Balaruc.

*SAMEDI 9 NOVEMBRE: Même lieu que le sam. 12 octobre, Grand bal occitano-québécois Québ'oc avec Biscam pas (trio) à l'occasion de la sortie du Vol. II du bal Québ'oc intitulé "la suite sioplet!".

Atelier de contredanses québécoises avec Patrick dès 15H30; l'atelier d'accordéon commencera à 14H.

Per cantar a Sant-Guilhem... apartir dau 8 d'octòbre

"Amen, amen sèm pro per manjar çò qu'avèm, mas pas per cantar..."

"Amen, amen, nous sommes assez pour manger ce que nous avons, mais pas pour chanter..."

"La secada a pro durat, la sécheresse a assez duré

 la Corala occitana de Sant-Guilhem tornarà doncas reprene sas activitats encantairisas e meteorologicas, 

la chorale occitane de Saint-Guilhem reprendra donc ses activités  enchanteresses et météorologiques,

lo dimars 8 d'octòbre, 20H45, sala Govèrna"

Première répétition  le mardi 8 octobre, 20H45, Salle Gouberne, Saint-Guilhem

Contacte: Josèp Jaudon 04 67 57 78 77 o aquela adreça mèl.

Per caminar... lo 20 d'octòbre

E mai la passa de las palombas siaguèsse pas acabada d'a fons,

Escorreguda sus Serrana / Excursion sur la Sérrane

Mai d'infos e de detalhs de seguir / Plus d'infos et de détails  prochainement

Per parlar occitan, se rescontrar, faire riqueta e s'assabentar... cafè occitan, lo dimècres 30 d'octòbre

Cafè occitan, mòde d'emplèc / mode d'emploi

Per quals? Pour qui?

Tot lo mond, sòcis o pas de l'associacion, locutors o pas de la lenga d'òc, dau nenon pas tròp ploraire, al papeta rance pas tròp repapiare, basta d'aver enveja d'ausir e de parlar l'occitan, (per aqueles qu'o pòdon), lenga en libertat, occitan de carrièira o patés de faculat. 

Pour tous, membres ou non de l'association, locuteurs ou pas de la langue d'oc, du bébé pas trop pleurnichard à l'arrière grand-père pas trop radoteur, il suffit d'avoir envie d'entendre et de parler occitan (pour ceux qui le peuvent), langue en liberté, occitan de rue ou patois de faculté. 

Coma? Comment?

Segon la formula consacrada "Venètz e portatz" Qual de beure, qual de manjar, de sucrat o de salat, de pebrat per racontar... Metem tot amassa e partejam.

Selon la formule consacrée "Venez et portez". Qui à boire, qui à manger, du sucré ou du salé... L'on met tout ensemble et l'on partage.

A l'entorn de? Autour de?

 Lo tèma es aquí per faire montar l'alhòli e nos assabentar, en segonda partida de serada, un convidat presenta son trabalh, e plan sovent una discutida s'enseguís. Per s'acabar en galejadas e cançons.

Le thème est là pour faire prendre la mayonnaise et nous instruire, en seconde partie de soirée, un invité présente son travail et bien souvent une discussion s'ensuit. Pour se finir en galéjades et chansons.

Tre 7 oras dau vèspre a pas d'ora de la nuòch/ De 19H00 à 22H30

ambé / avec

Dimècres 30 d'octobre / Mercredi 30 octobre: 

Una aura divenca davalarà sus las caras estabosidas de patz, qu'escandilharàn de lutz venguda d'un autre monde; que Joan Larzac en persona, cenchat de santetat,  vendrà presentar la Biblia en occitan.

(Per que siague pas despaïsat, lo capelan serà recebut dins la glèisa vièlha d'Argelièrs.)

Joan Larzac, viendra présenter sa traduction de la Bible en occitan.

dans la vieille église d'Argelliers, à côté de la mairie.

Dimècres 27 de novembre / Mercredi 27 novembre
 Miquèla Stenta, tan competenta mas mens sanctificada, que nos parlarà de Flamenca.

Miquèla STENTA nous parlera de Flamenca, chef d'oeuvre occitan du XIIIe siècle

Mai d'infos e de detalhs de seguir / Plus d'infos et de détails  prochainement